لمر

تحلیل ها

آزادي یعنی څه؟

سیاسی آزادۍ ته کره کتنه آزادۍ‭ ‬د‭ ‬انسان‭ ‬‌‌ذاتي‭ ‬او‭ ‬طبیعي‭ ‬حق‭ ‬دی‭ ‬چې‭ ‬د‭ ‬انسان‭ ‬کرامت‭ ‬په‭ ‬کې‭ ‬تعریف‭ ‬شوی‭. ‬د‭ ‬انسان‭ ‬د‭ ‬“اشرف‭ ‬مخلوقات”‭ ‬ځانګړیتوب‭ ‬یعنی‭ ‬تفکر،‭ ‬تدبُر‭ ‬او‭ ‬تعقل‭ ‬له‭ ‬آزادۍ‭ ‬پرته‭ ‬ممکن‭ ‬ندی‭. ‬د‭ ‬“آزاد‭ ‬تفکر”‭ ‬په‭ ‬عبارت‭ ‬کې‭ ‬د‭ ‬آزاد‭ ‬کلمه‭ ‬زایده‭ ‬او‭ ‬تکرار‭ ‬مکرر‭ ‬ده،‭ ‬ځکه‭ ‬چې‭ ‬د‭ ‬تفکر‭ ‬په‭ ‬کلمه‭ ‬کې‭ ‬د‭ ‬آزادۍ‭ ‬معنا‭ ‬نغښتې‭ ‬ده‭. ‬تاسې‭ ‬کولی‭ ‬شی‭ ‬یو‭ ‬څوک‭ ‬جسماً‭ ‬په‭ ‬زندان‭ ‬کې‭ ‬واچوی،‭ ‬خو‭ ‬نشی‭ ‬کولی‭ ‬فکر‭ ‬ته‭ ‬یې‭ ‬زولنې‭ ‬ور‭ ‬واچوی‭.‬ فکر‭ ‬ته‭ ‬د‭ ‬زولنو‭ ‬اچول‭ ‬ستاسې‭ ‬خپل‭ ‬کار‭ ‬دی‭ ‬نه‭ ‬د‭ ‬بل‭ ‬چا،‭ ‬وایاست‭ ‬څنګه؟ کله‭ ‬چې‭ ‬تاسې‭…

تحلیل ها

تراژیدی روشنفکر تاجیک

یادداشت:  این نوشته با توجه به کتاب  «افغان و افغانستان» تحریر شده است. کتابی که در ماه می سال  ۲۰۲۴م توسط عبدالخالق لعلزاد در لندن منتشر شده و نویسنده از اینجانب تقاضای نقد کرده است. بعد از حادثهٔ سقوط قندز بدست طالبان در سپتمبر سال سال ۲۰۱۵م، لطیف پدرام، یکی از نماینده گان ولایت بدخشان در ولسی جرگه، در یک مصاحبهٔ تلویزیونی اظهار داشت،که: «… ما باید افغانستان را بطور رادیکال تغییر دهیم. این تغییر رادیکال شامل تغییر در سمبولهایی است، که بنام سمبولهای ملی در حقیقت اختیارات و خواسته های یک قوم را بر ما تحمیل کرده اند. این…

تحلیل ها

کشور های منطقه باید از سیاسی ساختن پروژه های اقتصادی اجتناب نمایند

الکساندر کنیازیف کارمند ارشد علمی انستیتوت مطالعات بین المللی پوهنتون روابط بین المللی مسکو (در تشکیل وزارت خارجه روسیه) برداشت های خود را در باره مناسبات جاری تاجکستان و افغانستان تحت حاکمیت طالبان طی مقالهٔ در روزنامهٔ “نی زاویسیمتیا گازیته” (چاپ مسکو) نگاشته که در ذیل برخی نکات مهم آن ترجمه و خدمت خواننده گان عزیز ارایه میگردد : “هنوز قبل از وقت است، که در مورد تحول ارزشمند و بنیادی در سیاست تاجکستان در قبال افغانستان سخن زد. در عین زمان، واقعیت های زندگی و قبل از همه منافع اقتصادی، ارزش های جغرافیایی و داشتن سرحد با فاصله تقریباً…

اخبار

آیا ایران و اسرائیل این بار داخل جنگ داغ خواهند شد ؟

نوشته : غوث جانباز حوادثی که اخیرا در شرق میانه اتفاق افتاد، در واقعیت کدام تفاوت فاحشی از واقعات که در این جغرافيا طی حداقل ٥٠ – ٦٠ سال رخ می دهند، ندارد. اسرائیل به هیچ صورت حاضر به انعطاف پذیری نیست. از دید موازین حقوق بین الملل، اسرائیل کشوریست متجاوز، و اشغالگر اراضی که به او تعلق ندارد.طوریکه همه می دانند، سازمان ملل متحد در سال ١٩٤٧ فیصله بعمل آورد (این فیصله کمافی سابق قابل اجراست) تا در اراضی که در آن زمان تحت کنترول برتانیه کبیر بود، یعنی سرزمین فلسطین دو دولت ایجاد گردد : دولت یهودی ها…

اخبار

اسماعیل هنیه کشته شد!

اسماعیل هنیه، یکی از شخصیت‌های برجسته فلسطینی و رئیس دفتر سیاسی حماس، صبح چهارشنبه ۳۱ جولای (۱۰ اسد) در یک حمله هوایی اسراییل به اقامتگاهش در تهران کشته شد. این رهبر ۶۲ ساله که برای دهه‌ها چهره‌ٔ برجسته برای حماس محسوب میشد، در سال‌های اخیر دفتر سیاسی این گروه شبه‌نظامی را از تبعید در قطر اداره میکرد.اما او فعالیت سیاسی خود را از چه زمانی آغاز کرد و چه نقشی در تشکیلات حماس داشت؟ اسماعیل هنیه در ۲۹ جنوری ۱۹۶۳ درمنطقه آوارگان «الشاطی» در نوار غزه به دنیا آمد. وی فعالیت سیاسی خود را با همسویی نزدیک با شیخ احمد یاسین بنیانگذار حماس آغاز کرد و در اواخر دهه…

سیاست و تاریخ

نقد مختصر دوکتور نوراحمد خالدی بر کتاب

“افغانستان و افغان ها، بررسی کوتاه تاریخ کشور و مردم آن” مؤلف: هنری والتر بیلیو، 1879 ترجمه: عبدالخالق لعلزاد، لندن 2023 لعلزاد در پیشگفتار خود بر کتاب هنری والتر بیلیو در معرفی نویسندهٔ کتاب در صفحهٔ ۷ مینویسد که “او در دههٔ 1860 به حیث جراح ملکی در مردان و پشاور کار کرد و ‘دستور زبان پختو یا پشتو’ را نوشت”. خدا را شکر که شخص خود لعلزاد تأیید میکند که زبان پشتونهای افغانستان در سالهای 1860 میلادی ‘پختو یا پشتو’ نام داشته و این نام را شاه امان الله خان و یا محمود طرزی به عوض زبان “افغانی” اختراع…

تحلیل ها

پرچم یا بیرق ملی!

پرچم به عنوان نماد آزادی، وقار و اعتبار یک کشور و ملت محسوب میگردد. به اهتزاز در آوردن پرچم ملی بیانگر شجاعت، دلیری و سربلندی قهرمانان و شهدای گلگون کفن است، که خون و جان های شیرین شان را در راه آزادی و استقلال کشور قربان نموده و ندای آن را به نسل های بعدی به میراث میگذارد. از همین سبب قدسیت و احترام به پرچم ملی جزء فرهنگ ملت هاست. برخی ها ممکن است پرچم ملی را همچو یک پارچه ابریشمی معمولی قیاس نمایند و یا هم چنین بپندارند، که گویا میتوان این پارچه ابریشمی را با رنگ های…

ویدیوها

د بیرغ ملی ورځ / روز ملی بیرق

هفتم اسد روز ملی بیرق به همه افغانان وطندوست مبارک باد! د زمري د میاشتې اوومه نیټه د ملي بیرغ ورځ‌ ټولو هېوادوالو ته دې مبارک وي.‌

ویدیوها

شمارهٔ پانزده هم لمر از چاپ برامد!

اخبار

زعفران افغانی بهترین زعفران جهان

زعفران افغانی برای بار نهم منحیث بهترین زعفران جهان انتخاب شد. ساختار بین المللی طعم و کیفیت در بروسل ( The International Taste and Quality Institute (iTQi)) یکبار دیگر زعفران افغانی را بهترین زعفران جهان در سال ۲۰۲۴ رقم داد. به پیش بسوی خودکفایی! افغانی زعفران د نهم ځل لپاره په نړۍ کې تر ټولو نه ښه زعفران په حیث ونومېده. د خوند او کیفیت نړېواله کمیټه سږکال افغاني زعفران یې په نړې کې تر ټولو خوندور او باکیفیته زعفران ونوموه. د ګران افغانستان د بیا بسیاینې په هیله.