تحلیل ها
-
در افغانستان دو روند موازی سیاسی-دیپلوماتیک در حال شکلگیری است:
۱. پلاتفرم جدید «افغانستان–آسیای مرکزی» — که از سوی حاکمان فعلی کابل پیشنهاد شده و بر کشورهای آسیای مرکزی (قزاقستان، قرغیزستان، تاجکستان، اوزبیکستان و ترکمنستان) تمرکز دارد. هدف آن توسعه همکاریها در عرصههای امنیت، تجارت و اقتصاد، بدون مشارکت بازیگران سنتی بزرگ مانند روسیه، چین و همچنان هند، ایران و پاکستان است. ۲. «ابتکار شخصی» حامد کرزی (رئیسجمهور پیشین کشور) برای ایجاد یک «ائتلاف فراگیر ملی افغان» که شامل طالبان و بخش «میانهرو» مخالفان ضد طالبان باشد. تلاش طالبان برای گذار به دیپلوماسی چندمحوره ایجاد «پلاتفرم افغانستان–آسیای مرکزی» تنها یک نشست منطقهای نبوده، بلکه یک پیام روشن است: طالبان در…
-
له ایران سره د تاوتریخوالي زیاتوالی او د امریکا په حکومت کې بدلونونه: پلان که ناچاری؟
د دونالد ترامپ سیاستونه په منځني ختیځ کې ورځ تر بلې سختېږي. هممهاله، دننه د امریکا په حکومت کې هم مهم بدلونونه روان دي. اوس دا پوښتنه راپورته کېږي: آیا دا یو منظم پلان دی که یوازې د پېچلو حالاتو پر وړاندی غبرګون یا ناچاری ده؟ په ظاهر کې، امریکا په ډاډه توګه عمل کوي. ټرامپ ښودلې چې نه غواړي له سیمې ووځي او حتی چمتو دی چې دغه لاره تعقیب کړي. خو په عین وخت کې، د بېثباتۍ نښې هم لیدل کېږي — لکه د حکومتي ټیم د غړو بدلون، متحدینو ته بېلابېل پیغامونه او داخلي فشارونه. د دې…
-
آیا قدرتهای منطقهای شرق میانه در پی بحران ایران به سوی خودمختاری ستراتیژیک حرکت خواهند کرد؟
برخی کشورهای این منطقه تلاش دارند رویکردهای خود را در زمینه امنیت هماهنگ سازند تا از کشیده شدن به یک درگیری گسترده جلوگیری کنند. این امر را میتوان از دومین نشست طی یک ماه اخیر وزرای خارجه ی عربستان سعودی، ترکیه، مصر و پاکستان که از تاریخ ۲۹ تا ۳۰ مارچ در اسلامآباد برگزار شد، مشاهده کرد. برخی از این کشورها با برخورداری از توان نظامی، اقتصادی و سیاسی قابل توجه، هرچه بیشتر در پی ایفای نقش مستقل در شکلدهی به معماری امنیتی منطقه هستند و نسبت به اسرائیل، مخصوصا پس از جنگ غزه، رویکردی انتقادیتر نشان میدهند. با وجود…
-
سه هفته از عملیات «خشم حماسی»:
جهان با یک شوک موقتی روبهرو نیست، بلکه با گسست در زنجیرههای تأمین و اتحادها مواجه شده است. راسلفان (که یک برپنج گاز طبیعی مایع جهان را تأمین میکرد) برای مدت ۳ تا ۵ سال از کار افتاده و زیان سالانه آن حدود ۲۰ میلیارد دالر برآورد میشود. عبور نفت از تنگه هرمز ۹۶٪ کاهش یافته — از ۱۹ میلیون بوشکه به ۶۰۰ هزار بشکه در روز.ایران تلاش نمیکند جنگ را پایان دهد، بلکه با تنظیم ریتم حملات، از عبور گزینشی بهعنوان اهرم استفاده میکند. نشست میان ترامپ و شی جینپینگ برای ۵ تا ۶ هفته به تعویق افتاده و…
-
آیا همزمانی جنگها در منطقه تصادفی است؟
افغانستان در حال حاضر از یک سو با تنشها و درگیریهای مسلحانه با پاکستان روبهرو است و از سوی دیگر، همسایهاش ایران هدف حملات و فشارهای بیسابقه از سوی ایالات متحده و اسرائیل قرار گرفته است. هر دو بحران بهطور مستقیم یا غیرمستقیم پیامدهای منفی فراوانی برای افغانستان دارند.در چنین شرایطی این پرسش مطرح میشود که آیا همزمانی این دو بحران صرفاً یک تصادف است، یا اینکه میان آنها نوعی پیوند و ارتباط وجود دارد؟تجربه نشان میدهد که در دنیای سیاست کمتر اتفاقی کاملاً تصادفی رخ میدهد؛ هرچند استثناها نیز ممکن است وجود داشته باشد. جنگ پدیدهای پیچیده، پرهزینه و…
-
نظام سیاسی جهان در دو دست یک طفل لجوج
بیستم جنوری سال ۲۰۲۵ت.م بود، که چرخ نظام سیاسی جهان بدست یک طفل لجوج افتاد و نظم آن بهم خورد. جهان سر از آنروز به دو چشم این طفل ساده لوح و در عین حال متکبر چشم دوخت تا ببیند، که این خودسرِ لجباز دیگر چه بلای بسر اش مییاورد. وی هم هر شبی که بخواب رفت، فردایش لجوج تر از دیروز برخاست و با هر برخاستن به این اندیشید، که اینبار چگونه جهان را غافلگیر کند؟جهان که دفعتاً بازیچه ٔ دست این طفل سبکسر و مغرور شده بود، گاهی به یکطرف و گاهی هم به طرف چرخانده میشد.درین بازی…
-
افغانستان در محراق جنگ چهارم نیوفاشیزمِ تمدنگرایی شرقی
جنگهای اول و دوم اروپایی را جنگجویان اصلی آن به خاطر گریز از مسئولیت اخلاقی و انسانی در تجاهل عارف «جهانی» نامیدند که اشتباه عمدی بیش نیست. جنگ سوم اروپایی را به دلیل آنکه اروپاییها جنگهای ایدیولوژیک خود را به طور نیابتی به بیرون از اروپا انتقال دادند، «جنگ سرد» نامیدند. جوامع غیراروپایی را به آتش کشیدند، تا مردم اروپا در امن «جنگ سرد» به سر ببرند. اروپایی نژادان جنگ چهارم را زیر شعار ایجاد نظم نوین جهانی (The New World Order) با اشغال کشورهای غیر اروپایی آغاز کردند، که افغانستان در محراق آن قرار دارد. ایالات متحدهٔ امریکا به…
-
سوداگر مرگ مُرد!
آيا نوبل سوداگر مرگ بود یا سفیر صلح؟ نوبل مالكِ كمپنى هاى سلاح سازى، مخترع ديناميت و چندین مادهٔ منفجرهٔ ديگر زمانی تغییر مسیر داد، که روزنامهٔ فرانسوی وی را سوداگر مرگ لقب داد در سال ۱۸۸۸ لودویگ، برادر نوبل فوت نمود و چندین روزنامه اشتباهاً آنرا منحیث خبر مرگ نوبل نشر نموده بودند. نوبل از خواندن خبر مرگ در یک روزنامهٔ فرانسوی که نوشته بود: «سوداگر مرگ مُرد» به وحشت افتاد و تغییر از آنجا آغاز گردید و نام نوبل ماندگار شد.. جایزه نوبل چیست و از طرف کی، چه وقت، چطور، چرا، چگونه و در کجا به…
-
تقابل اندیشه
مقدمه در افغانستان و خطهٔ آسیای میانه بحث روی مسائل هویت زبان، نژاد، و مذهب و اصالت های ناشی از آن معمولاً باعث ایجاد حساسیت ها میگردد. حساسیت های که در مقاطع خاص تاریخ منجر به کشمکشهای سیاسی بین کشورهای همسایه گردیده است. از سده های متمادی به این سو قدرتمندان برای برآورده ساختن مقاصد سیاسی اصل «تفرقه انداز و حکومت کن!» را در چارچوب تفوق گرایهای نژاد و مذهب در اذهان مردم پیاده کرده اند و اسباب فصل را بر وصل فزونی بخشیده اند. درین مقطع نهایت حساس که تاریخ رویدادهایش را به خون مردمان ما مینویسد، بر ماست…
-
سید جمال الدین افغانی از افسانه تا حقیقت
قسمت ششم … معهذا ادوارد براون مینویسد: “…حکومت ترک محض حفظ صلح و آرامش به وی فرمان داد، که برای مدتی قسطنطنیه را ترک ګوید. سید مجدداً به مصر رجعت و در ۲۲ مارچ ۱۸۷۱م به آن سرزمین رسید… طلاب و دیګر کسانی که از شهرتش آګاه ګشته بودند، ګرد وی جمع شده اورا واداشتند که در منزلش به ایراد سخنرانی برای ایشان بپرداز. سید برای این مستمعین پرشور پیرامون برخی از پیشرفته ترین کتب درسی در زمینه های مختلف الهیات اسلامی، فلسفه، فقه، نجوم و تصوف سخن ګفت…” براون، انقلاب مشروطیت ص ۲۷ در اواخر قرن ۱۹، که عصر…
