تحلیل ها

  • زاخیلوال و حکمت کرزی در لندن و واشنگتن در پی چه بودند؟

    آندری یه سیرینکو  (Andrei Serenko) مدیر «مرکز پالیسی های افغانستان» (روسیه) با نقل قول از منابع که شخص او به آن دسترسی دارد اخیرا مطالب دلچسپی را در رابطه به ماموریت های جداگانه ی حکمت کرزی (قبلا معین سیاسی وزارت خارجه) و عمر زخیلوال (قبلا وزیر مالیه) در رسانه‌ های  روسیه به نشر رسانده که در ذیل برگردان آن به خوانندگان عزیز کانال – ارائه می گردد. سیرینکو می نگارد : «منابع خبر می دهد که حکمت کرزی، قبلا معین سیاسی وزارت خارجه اخیر سفری به ایالات متحده امریکا داشته و حین اقامت اش در آنجا از مقامات امریکائی تقاضا…

  • افغانستان د ر دا یره شیطانی جدال ترقی و ارتجاع

    بیست سال بعد از اقتدار دولت جمهوری اسلامی افغانستان، این دولت به تاریخ ۱۵ اگست سال ۲۰۲۱م سقوط کرد و تحریک طالبان افغانستان برای بار دوم دولت امارت اسلامی خود را برقرار کردند. ‬باوجود‭ ‬مشکلات‭ ‬و‭ ‬نارساییهای‭ ‬زیادی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬ادارهٔ‭ ‬دولت‭ ‬جمهوری‭ ‬موجود‭ ‬بود، مردم ‬افغانستان‭ ‬امیدهای‭ ‬زیادی‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬آیندهٔ‭ ‬درخشان‭ ‬و‭ ‬یک‭ ‬افغانستان‭ ‬پیشرفته، دیموکرات و متمدن در چوکات دولت ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬و‭ ‬قانون‭ ‬اساسی‭ ‬سال‭ ۲۰۰۴م ‬ .داشتند همچنان‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬فساد‭ ‬گسترده‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬شگافهای‭ ‬اجتماعی‭ ‬در‭ ‬نتیجهٔ‭ ‬اعمال‭ ‬سیاستهای‭ ‬قومپرستانه‭ ‬توسط‭ ‬یکتعداد‭ ‬فعالین‭ ‬سیاسی،‭ ‬دست‭ ‬آوردهای‭ ‬بیست‭ ‬سالهٔ‭ ‬دولت‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬های‭…

  • کارنامهٔ‭ ‬یکسال‭ ‬حکومت‭ ‬امارت‭ ‬اسلامی‭ ‬طالبان

    اول – اوضاع کشور همهٔ ما میدانیم، که دولت جمهوری اسلامی افغانستان بعد از بیست سال اقتدار به تاریخ ۱۵ اگست سال ۲۰۲۱م سقوط کرد و تحریک طالبان افغانستان برای بار دوم دولت امارت اسلامی خود را اعلان نمودند. حالا این بر همه واضح است، که برخلاف شایعات مخالفین دولت گذشته، بخصوص منتقدین رییس جمهور اشرف غنی، این سقوط نتیجهٔ خیانت این شخص و یا “تسلیمی پلان شدهٔ دولت” به طالبان نبود. همچنان خلاف فتنه گری های زلمئ خلیلزاد، باقی ماندن اشرف غنی در ارگ عمر این دولت را حتی یکروز هم طولانی تر نمیکرد. به تائید بسم الله محمدی…

  •                             د مُلایانو ټولې خبرې به منو؟

    په افغان جرمن آنلاین کې مې د محترم قاضي لودین پر یو مضمون سترګې ولګېدې چې عنوان یې «هیچ کس مانند علما در فتنه نیست» ورکړی وو. البته ښاغلي لودین صاحب په مشخصه توګه، مولانا فضل الرحمن، چې وايي د طالبانو د معنوي پلار په نوم شهرت لري، او د هغه پلار قاضي حسین احمد ته، ګوته نیولې وه چې حقیقتاً هم په افغانستان کې د ډیرو زیاتو دسیسو مسوولیت لري. زه ګومان کوم چې د اسلام دین ته به د دیني علماوو یا مُلایانو پر خدمت باندې هیڅوک سترګې پټې نه کړي؛ خو ما په یوه مخکنی مضمون کې…

  • مهاجرت پدیدهٔ شوم است!

    به فرهنگ خود متعهد بمانید! انسانها از بدوی پیدایش الی اکنون با پدیدهٔ هجرت پیوند ناگسستنی دارند. این معمول میتواند انتخابی و یا هم بنابر جبر زمان انجام بپذیرد. پدیده مهاجرت تنها به انسانها منحصر نبوده بلکه حیوانات را نیز  دربر داشته بخصوص پرنده ها و گروپی از حیوانات صحراحی که بنابر نیاز های خویش بطور دسته جمعی از یک منطقه به منطقه دیگر مهاجرت می کنند. پدیدهٔ مهاجرت نزد انسانها متفاوت تراست، بدین معنی که تغیر محیط، تشوشات فکری و ذهنی را نزد افراد ببار آورده و با  پس لرزه های نامرئی اش توأم است، در ایجاد آن محیط،…

  • افغانستان او د کاسا ۱۰۰۰ پروژه

    محمدآصف‭ ‬ننګ د‭ ‬اقتصاد‭ ‬خپرندوی‭ ‬مشر پکتیکا،‭ ‬افغانستان پېلامه‭: د‭ ‬صنعتي‭ ‬پرمختګ‭ ‬او‭ ‬تکنولوژیکي‭ ‬بدلون‭ ‬لپاره‭ ‬د‭ ‬پانګې‭ (‬سرمایه‭) ‬په‭ ‬شان‭ ‬یو‭ ‬له‭ ‬عمده‭ ‬عناصرو‭ ‬انرژي‭ ‬ده،‭ ‬چې‭ ‬د‭ ‬پانګې‭ ‬او‭ ‬ژوند‭ ‬د‭ ‬تحرک‭ ‬لپاره‭ ‬یې‭ ‬ارزښت‭ ‬لازیات‭ ‬شوی‭ ‬او‭ ‬مخ‭ ‬پر‭ ‬زیاتیدو‭ ‬ده‭.‬ په‭ ‬اوسنۍ‭ ‬معاصرې‭ ‬نړۍ‭ ‬کې،‭ ‬تر‭ ‬پاکو‭ ‬اوبو‭ ‬وروسته،‭ ‬د‭ ‬بشریت‭ ‬تر‭ ‬ټولو‭ ‬لوی‭ ‬معضل‭ ‬د‭ ‬انرژۍ‭ ‬د‭ ‬کمښت‭ ‬مسئله‭ ‬ده‭. ‬د‭ ‬انرژۍ‭ ‬د‭ ‬کمښت‭ ‬بحران‭ ‬دومره‭ ‬پراخه‭ ‬او‭ ‬همه‭ ‬ګیره‭ ‬ده‭ ‬چې‭ ‬عیناً‭ ‬د‭ ‬خوراک‭ ‬تأمین‭ ‬په‭ ‬شان‭ ‬د‭ ‬بشر‭ ‬د‭ ‬نیازمندیو‭ ‬په‭ ‬سلسله‭ ‬کې‭ ‬دریمه‭ ‬اساسي‭ ‬اړتیا‭ ‬ده‭ ‬چې‭ ‬تقریباً‭ ‬د‭ ‬صنعتي‭ ‬سکتور‭ ‬تر‭…

  • جایزهٔ صلح نوبِل: چگونه از دست ما ربوده شد؟

    نوشتهٔ دکتور زمان ستانیزی استاد الهیات و عرفان پوهنتون تحصیلات عالی پَسیفیکا در کلیفورنیا در اهدای جایزهٔ صلح نوبل خدمات و زحمات یک نامزد بسیار ارزش دارند تا دیده شود که چرا  یک نامزد خاص شایستهٔ چنین امتیاز جهانی بوده میتواند. ولی بیشتر از شایستگئ یک نامزد، مؤثریت این افتخار جهانی برای یک داعیهٔ خاص تا چه حد در حل یک معضل یا بحران سیاسی مؤثر بوده میتواند تا با استقاده از اهمیت جایزهٔ صلح با جلب توجه جهانیان به صورت نقطهٔ فشار بالای نقض کنندگان حقوق بشر آن تکلیف  یا کاملاً حل شود یا اقلاً از شدت آن کاسته…

  • جنگ میوند

    بخش اول پیشگفتار: سه شنبه مؤرخ ۲۷جولای ۱۸۸۰م (مطابق ۶ اسد ۱۲۵۹هجری شمسی) حادثۀ بس عظیمی در “میدان میوند” در غرب قندهار بوقوع پیوست، که به حیث یکی از واقعات پرافتخار در تاریخ کشور ما ثبت گردیده است. در این رویداد نه تنها احساس آزادیخواهی و عشق به میهن افغانها بخوبی انعکاس یافت بلکه آیندۀ سیاسی و جغرافیایی افغانستان نیز تا اندازۀ زیاد بالاثر این رویداد متأثر گردید. جنگ میوند اگرچه در قطار جنگهای بزرگ امپراطوری بریتانیا چون “جنگ واترلو” و “گتیزبورگ”ثبت نگردیده است، ولی این جنگ ” در شصت سال سلطنت ملکه ویکتوریا بزرگترین فاجعه به شمار  میرود” (۱).…

  • دولت، دموکراسی و اسلامگرایی در افغانستان

    نسل‭ ‬ما،‭ ‬بشمول‭ ‬کسانیکه‭ ‬ده‭ ‬سال‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬من‭ ‬تولد‭ ‬شده‭ ‬اند،‭ ‬امروز‭ ‬نسل‭ ‬کهنسال‭ ‬سنین‭ ‬شصت‭ ‬سال‭ ‬به‭ ‬بالای‭ ‬جامعهٔ‭ ‬افغانستان‭ ‬را‭ ‬تشکیل‭ ‬میدهد،که‭ ‬اکثریت‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬داخل‭ ‬افغانستان‭ ‬و‭ ‬یک‭ ‬کتلهٔ‭ ‬عظیم‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬جمع‭ ‬دیاسپورای‭ ‬افغان‭ ‬در‭ ‬ممالک‭ ‬مختلف‭ ‬جهان‭ ‬و‭ ‬بخصوص‭ ‬کشورهای‭ ‬پیشرفتهٔ‭ ‬اقتصادی‭ ‬غربی‭ ‬زندگی‭ ‬میکنند‭. ‬این‭ ‬نسل‭ ‬شاهد‭ ‬زندهٔ‭ ‬تاریخ‭ ‬معاصر‭ ‬کشور‭ ‬است،‭ ‬بخصوص‭ ‬از‭ ‬عصر‭ ‬دههٔ‭ ‬دموکراسی‭ ‬۱۹۷۳‭-‬۱۹۶۴م‭ ‬دوران‭ ‬سلطنت‭ ‬اعلیحضرت‭ ‬محمد‭ ‬ظاهر‭ ‬شاه‭ ‬به‭ ‬اینطرف‭ ‬شرایط‭ ‬زندگی‭ ‬مردم،‭ ‬روشهای‭ ‬حکومتداری‭ ‬و‭ ‬حوادث‭ ‬و‭ ‬چرخشهای‭ ‬تاریخی‭ ‬را‭ ‬بخاطر‭ ‬داشته‭ ‬قادر‭ ‬به‭ ‬ارزیابی‭ ‬عینی‭ ‬این‭ ‬شرایط‭ ‬و‭ ‬حوادث‭ ‬میباشند‭.‬ در‭ ‬طول‭ ‬صد‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭…

  • د‭ ‬ایران‭ ‬او‭ ‬سعودي‭ ‬پخلاینه‭ ‬او‭ ‬لنډ‭ ‬افغاني‭ ‬تحلیل‭ ‬یې‭!‬

    د‭ ‬محمد‭ ‬آصف‭ ‬ننګ‭ ‬لیکنه ۱‭.‬‭ ‬دا‭ ‬دیپلماسی،‭ ‬که‭ ‬پخلاینه‭ ‬تر‭ ‬اوه‭ ‬کلن‭ ‬دیپلماتیک‭ ‬خپگان‭ ‬وروسته،‭ ‬دوه‭ ‬اصلي‭ ‬موخې‭ ‬لري‮…‬د‭ ‬“تنش‭ ‬او‭ ‬ټکر”‭ ‬په‭ ‬ځای‭ ‬د‭ ‬روابطو‭ ‬“عادي‭ ‬گرځول”،‭ ‬اما‭ ‬دا‭ ‬چې‭ ‬دا‭ ‬دوه‭  ‬“جمع‭ ‬اضداد”‭ ‬به‭ ‬څومره‭ ‬سره‭ ‬عادي‭ ‬او‭ ‬څومره‭ ‬ملگرې‭ ‬شي‭ ‬قطعاً‭ ‬پدې‭ ‬منجلابي‭ ‬وضعیت‭ ‬او‭ ‬پیچیده‭ ‬سیاستونو‭ ‬کې‭ ‬د‭ ‬باور‭ ‬وړ‭ ‬ندی‭!‬ ۲‭. ‬په‭ ‬لوی‭ ‬ستیج‭ ‬او‭ ‬اصلي‭ ‬رقابت‭ ‬کې‭ ‬دا‭ ‬د‭ ‬چین‭ ‬بریا‭ ‬پر‭ ‬امریکا‭ ‬بلل‭ ‬کیږي،‭ ‬هغه‭ ‬شکست‭ ‬خوړلې‭ ‬او‭ ‬بداعتماده‭ ‬امریکا‭ ‬چې‭ ‬خپل‭ ‬ملگرې‭ ‬او‭ ‬متحدین‭ ‬ورځ‭ ‬په‭ ‬ورځ‭ ‬له‭ ‬لاسه‭ ‬ورکوي‮…‬‭ ‬د‭ ‬ایران‭ ‬په‭ ‬تعبیر‭ ‬امریکا‭ ‬غوښتل‭ ‬“ویده‭ ‬فتنه”راوېښه‭ ‬کړي،‭ ‬ایران‭ ‬ورته‭…

Back to top button