-
مقالات
ببین تفاوت ره کز کجاست تا به کجا!
تأسیس اولین پوهنتون دنیا توسط یک زن مسلمان در قرن نهم میلادی … و محرومیت زن مسلمان از حق تحصیل در قرن بیست و یکم میلادی آیا میدانید که اولین پوهنتون جهان بشکل معاصر آن توسط یک زن مسلمان بنیاد نهاده شده است؟ القرویین، قدیمی ترین پوهنتون دنیا که از بدو تأسیس تا امروز فعال است و درجه تحصیلی تفویض میکند، در سال ۸۵۹ میلادی توسط یک زن مسلمان بنام فاطمه الفهری بینانگذاری شد. خلاف تصور معمول قدیمی ترین پوهنتون دنیا در اروپا نه، بلکه در شهر فز (Fez) مراکش است، که توسط یک زن مسلمان، بیش از دو قرن…
ادامهٔ این متن... -
مقالات
عوامل عمدهٔ سقوط دولت افغانستان بدست طالبان
درین بحث روی پنج عامل اصلی پیروزی دوبارهٔ طالبان در افغانستان تمرکز نموده و به توضیح ابعاد و وسعت آن میپردازیم. این پنج عاملی که مکمل همدیگر اند عبارت اند از: اول: اشتباهات امریکاییان در تشکیل و سوق و ادارهٔ اردوی ملی افغانستان دوم: موجودیت فساد گسترده در افغانستان و در اردوی ملی سوم: تغییرو تبدیل در اولیتهای سیاسی و استراتیژیکی امریکا چهارم: ضعف رهبری دولت افغانستان و نقش امریکا در آن پنجم: عامل پاکستان حوادث چگونه واقع شدند؟ درست چهار ماه از سقوط دولت افغانستان بدست طالبان میګذرد. در مدت ۱۳ روز، طالبان مراکز ولایات را در سراسر کشور…
ادامهٔ این متن... -
مقالات
پیام لمر
شمارهٔ پنجم مجلهٔ لمر - د لمر د مجلې پنځمه ګڼه
ادامهٔ این متن... -
هنر و فرهنگ
د لوګر ولایت پېژندنه
زموږ د تاریخي هېواد افغانستان هره سیمه او برخه خپل ځانګړی لرغونتوب لري، چې د نومیالیو او مخورو مشرانو او اتلانو د مبارزې، قلم، تورې، مېړانې او ځلانده کارنامو له لارې آباده او سمسوره شوې ده. لوګر ولایت د پلازمېنې کابل سویل ختیځ (جنوب شرق ) لور ته پرته سیمه ده، چې د سویل ختیځ دروازه هم بلل کیږي. دا ولایت د کابل سویل ته په کابو (۶۵) کیلومترۍ کې پروت ولایت دى، چې دپېړیو پیړیو مدنیتونو انځور او آثار یې په خپل زړه کې لا تر اوسه ژوندي ساتلي دي. د دې ولایت په شمال کې کابل، په سوېل…
ادامهٔ این متن... -
هنر و فرهنگ
۴-از دیگدان تا دسترخوان
قورمهٔ گوشت گوسفند مواد مورد ضرورت: گوشت گوسفند یک کیلو ګرام پیاز دو عدد بادنجان رومی ۵ عدد سیر 4 دندانه چهار مساله یک قاشق نانخوری روغن نیم گیلاس آب دو گیلاس طرز تهیه: پیاز را ریزه کرده بالای روغن داغ علاوه نموده، شور بدهید تا رنگ زرد مایل به طلایی را بخود بگیرد. گوشت را به آن علاوه نموده سرخ کنید. سیر، چهار مساله، نمک و مرچ سیاه را به آن علاوه نمائید. دریک ظرف دیگر آب را جوش داده بادنجان رومی ها را که قسمت تحتانی آن با کارد بشکل چلیپا بریده شده باشد…
ادامهٔ این متن... -
زبان و ادبیات
روز ملنگ و شب پلنگ
فرید شخص خائن وعوام فریبی بود. ظاهر آرام ونرم او هزاران خانه و کاشانهٔ مردم را به تباهی کشانده بود. او در بین قوم، خویش و مردم محلهٔ خود به نیک نامی و امانت داری معروف بود. یک عادت خراب که ما مردم داریم اینست که از خود نمیپرسیم، که همین شخص کی و چیکاره است که در موتر های سیاه لکسس و فوررنر چکر می زند؟ فقط یک آدم پولدار را که دیدم بر دست و پایش بوسه زده او را محرم خانه و زندگی خود می سازیم. فرید چند بار به حج بیت الله رفته بود. هر کدام…
ادامهٔ این متن... -
ساینس و طبابت
چاقی یا پیریز ودرس چیست؟
چاقی و اضافه وزنی عبارت از تجمع غیرطبیعی یا بیش از حد چربی در بدن است که صحت و سلامتی شخص را به خطر مواجه می سازد. در چاقی شخص به تناسب قد یا ارتفاع خود مقدار اضافی چربی یا شحم دارد. تعریف دیگر چاقی عبارت از ازدیاد وزن بیشتر از ۲۰ فیصد وزن ایده آل (Ideal Body Weight) بدن است. وزن ایده آل به وزنی گفته میشود که با در نظرداشت فکتور هایی مانند: سن، قد و جنسیت، پائین ترین خطر مرگ را دارد. باید گفت که بدون چربی زندگی ممکن نیست، ولی تراکم بیش از حد چربی خطرناک…
ادامهٔ این متن... -
پښتانه څنګه خپله پښتو پردۍ کوي
سریزه یو پښتو مضمون مې لوست. متن یې په نامانوسو او مصنوعي کلماتو کې داسې پېچلی و چې هرې جملې سره باید لاس او ګریوان شوی وی چې معنا مې ورنه اخیستې وی. د کلونو تعلیم او تحصیل سره سره د یو پښتون ژبپوه په صفت خپله پښتو راته پردۍ وه؟ دوې خاطرې را په یاد شوې. په امریکا کې زما په کتابخانه کې د یو بخارایي استاد سترګې د بلخي مولانا د مثنوي معنوي په یوه خاصه نسخه ولګیده. کتاب مې ورکړ خو ویې ویل: «لوستلی یې نشم ځکه مونږ تاجیکان یوازې په سیرلیک (روسي) الفبا بلد یو او…
ادامهٔ این متن... -
مقالات
قصر شاهی بی نظیر و با شکوه دارالا ما ن
ملالی موسی نظام کار ساختمان قصر نهایت زیبا و با شکوه دارالامان همانطوریکه از اسم آن استنباط میگردد در عصر مترقی اعلیحضرت شاه امان الله تهداب گزاری گردید، طوریکه شاه ترقی خواه این بنای بینظیر را به منظور انکشاف شهر نو کابل در آن منطقه که عبارت از حوالی «چهار دهی» باشد در سال ۱۹۲۰ میلادی – ۱۲۹۹ هجری شمسی آغاز نمود. نقشهٔ این شهر جدید همچنان از جانب مهندسین فرانسوی زیر کار قرار گرفت که در همان زمان صد ها جریب زمین را احتواء می نمود. خود بنای قصر ذریعۀ سرمهندس ماهر آلمانی به نام«والتر هارتن» طرح گردید و…
ادامهٔ این متن... -
شپږگونې ياوې
پوهاند دوکتور مجاور احمد زیار ۱- شپږگونې (ياوې): له پېنځو نښو(توريو) سره دا يوه هېښنده ربړه ( حيرانوونکې معضله) ده چې ولې د نړۍ په گڼ شمېر ابېڅې (الفبايي) ليکډولونو کې عربي دا د څو بېلابېلو فونيمونو لپاره څو څو توري يا سېمبولونه په ورته بڼه رامنځته شوي او په يوه غونډ نوم (کولکتيوم) نومول کېږي.[همداسې د (ه- دوچشمه يا سپين سترگې هې) او (ح-حلوا)، ( غټ-ق) او (ووړ-ک) ، (الف- گوډی الف ء)او داسې نور پښتو او پارسي غونډنومونه در واخله چې له عربي سره يې دغږپوهيز توپير زېږنده بلل کېږي.] د ياگانو په تړاو،که پخپله عربي (ی) پر…
ادامهٔ این متن...
