-
چهره ها
وږمه توخۍ ، د ښځو د حقوقو فعاله
د نازوانا په ټبر کې هلته یو ځل بیا یوه بېداره، قدرتمنده، د هیواد او د ولس په مینه سمباله لور وزېږیده او په جګړه ځپلي شاه جوی ولسوالۍ کې د روښنايي ډیوه یې بله کړه او له شاه جوی تر قلاته او بیا په ټول سویلي ولایاتو کې کلي په کلي او کور په کور یې وګرځوله. وږمه توخي د عدالت غوښتنې فعاله وه چې په کندهار، زابل، هلمند او اورزګان ولایتونوکې یې د ولس د ویښتیا لپاره کار کاوه. هغه په زابل کې زیږیدلې او په کندهار ولایت کې د ملالۍ په پوهنتون کې یې د حقوق او…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
افغانستان در آغاز ادوار اسلامی
گسترش اسلام بسوی بلاد شرقی درسال ۶۴۲ میلادی سپاه مسلمانان به سرکردگی سعد بن وقاص درجنگ نهاوند که اعراب آن را “فتحالفتوح” مینامند، قوای عظیم امپراتوری ساسانی فارس را شکست داد. پس ازین حادثه یزدگُرد سوم به کرمان فرار کرد و درسال ۲۳ هجری از هراس کشته شدن بدست سپاه مسلمین از کرمان به سیستان پناهنده شد، ولی پس از چندی به مروشتافت و ماهوی سوری که با وی مخالفت سیاسی داشت، دست از حمایت وی کشید. همان بود،که توسط آسیابانی به هلاکت رسید و باکشته شدن یزدگُرد سوم سلسلهٔ ساسانیان کاملاً خاتمه یافت و فارس قدیم یا ایران امروزی…
ادامهٔ این متن... -
تحلیل ها
کارنامهٔ یکسال حکومت امارت اسلامی طالبان
اول – اوضاع کشور همهٔ ما میدانیم، که دولت جمهوری اسلامی افغانستان بعد از بیست سال اقتدار به تاریخ ۱۵ اگست سال ۲۰۲۱م سقوط کرد و تحریک طالبان افغانستان برای بار دوم دولت امارت اسلامی خود را اعلان نمودند. حالا این بر همه واضح است، که برخلاف شایعات مخالفین دولت گذشته، بخصوص منتقدین رییس جمهور اشرف غنی، این سقوط نتیجهٔ خیانت این شخص و یا “تسلیمی پلان شدهٔ دولت” به طالبان نبود. همچنان خلاف فتنه گری های زلمئ خلیلزاد، باقی ماندن اشرف غنی در ارگ عمر این دولت را حتی یکروز هم طولانی تر نمیکرد. به تائید بسم الله محمدی…
ادامهٔ این متن... -
مقالات
د طالبانو او امريكايانو نامقدسه ائتلاف
د ډاکتر زمان ستانیزي لیکنه د کلیفورنیا د دولتي پوهنتون د سیاسي علومو استاد نامقدسه ائتلاف ممکن په اول نظر یو متناقض عبارت وبرېښي، خو که مسأله د یو څه دقت او کره کتنې له مخې وڅېړو، مریي او نامریي علایم یې روښانه کېږي. کله چې دوه دښمنې ډلې د ظاهري مخالفت سره سره د عمل په ساحه کې د یو مشترک اما زیانمن هدف د لاس ته راوړلو لپاره سره متفقي سي، یو نامقدسه ائتلاف رامینځه کېږي. له تېرې نیمې پېړۍ راهیسې په افغانستان کې ټول سیاسي غورځنګونه د خلکو په نامه ایجاد شوي، د خلکو په نامه پرې…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
آیا مناقشه بالای نام، حلال مشکلات امروزی افغانستان است؟
در شرایط حاد کنونی ، که میهن ما، دستخوش بازی های وخیم جهانی و همسایگان آزمند ما، بخصوص پاکستان و ایران میباشد، باز نمودن بحث جنجال بر انگیز، مبنی بر این، که “نام اینکشور در اصل خراسان بوده و گویا نام افغانستان بر ملت ما توسط انگلیس ها در قرن نزدهم تحمیل گردیده،” نه تنها یک ادعای عاری از مستندات تاریخیست، بل، که این ادعای زادهٔ طرز دید سیاسی عده ای محدود هیچ دردی ازهزاران درد ملت رنج کشیده و بی سرنوشت افغانستان را مداوا نمیکند. البته اگر نگاهی به تاریخ پر از نشیب و فراز کشور باستانی افغانستان بیاندازیم…
ادامهٔ این متن... -
مقالات
میدان هوایی بین المللی کابل و د آریانا افغان هوایی شرکت
ارتباط هوایی افغانستان با جهان با تأسیس اولین خط هوایی افغانستان، د آریانا افغان هوایی شرکت و اعمار میدان هوایی بین المللی کابل آغاز گردید. میدان هوایی بین المللی کابل دومین میدان هوایی است بعد از میدان هوایی بین المللی قندهار که توسط امریکا در اواخر سال ۱۹۶۰م اعمار گردید که پل ارتباط هوایی بین افغانستان و جهان را برقرار کرد. «میدان هوایی بین المللی کابل» که در منطقهٔ «خواجه رواش» در ۵ کیلومتری شمال شرق شهر کابل قرار دارد، در اوایل دههٔ ۱۹۶۰م به کمک انجنیران «اتحاد شوروی» ساخته شد. این میدان یکی از بزرگترین پایگاه های هوایی…
ادامهٔ این متن... -
مقالات
بین ا ِشراق شر ق و غربت غرب
دکتور زمان ستانیزی استاد الهیات وعرفان در پوهنتون تحصیلات عالی پسِفیکا، ایالات متحده آمریکا در آئینهٔ تاریخ باید به دیدهٔ دراک عبرت چنان نگریست، که رسالت فردای ما در آن منعکس شود. رسالت الهامئ که در پرتو آن وخامت وضع جهان امروز را میتوان تخمین کرد و فرداهای بهتر را پیش بینی نمود. اشراق و غربت یعنی چه؟ زمانی از شرح شروق و غروب در تقابل سخن به میان میآید شروق را در نورانیت و غروب را در تاریکی تعریف میکنند. شروق یا طلوع آفتاب روشنی میآورد و به نحوی به جهان هستی میبخشد. اشراق بُعد معنوئ…
ادامهٔ این متن... -
زبان و ادبیات
قداست اندیشه
نوشته دکتور زمان ستانیزی استاد الهیات وعرفان در پوهنتون تحصیلات عالی پسِفیکا، ایالات متحده آمریکا اندیشه را میتوان در فاصلهٔ میان وحی آفاق و الهام انفُس یافت. جز ذات پروردگار تنها پدیدهٔ که شایستگئ قداست دارد، بدون شک اندیشه است. قداست اندیشه به حیث اولین مظهر خلقت خدا در اولویت والوهیت آن تعریف شده است. انسان اندیشهٔ بیش نیست، اندیشهٔ معلق در لمحهٔ بین خاطره و آرزو، فقط همین. تا زمانیکه اندیشه در سکوت نهفته، خدایی است، ولی زمانی پیام جبرئیل اندرونی ما میشود وحیانت و الهامش مخلیهٔ ما را میآراید و در ما انسان خدایی ایجاد…
ادامهٔ این متن... -
چهره ها
شفیقه خپلواک
“ما له ډېر کوچنیوالي روژې نیولې، او خوښېدلې مې. په روژه کې به ځايي اف ام راډیو ګانو ډیری دیني خپرونې خپرولې. روژه په خوله، په سره غرمه کې مې د راډیو له څپو د یو دیني عالم خبرې واورېدې، چې ویل یې: که روژه مو په خُرما ماته او لمانځه ته ودرېږئ، ممکن هر کړی سوال مو قبول شي. د هماغې ورځې ماښام ته په تلوسې شوم، خو بلاخره ماښام شو، د کلي د ملا صاحب د الله اکبر په اورېدو مې روژه په خُرما ماته، او لمانځه ته مې منډې کړې.او په دعا کې په زارو شوم، خدایه…
ادامهٔ این متن... -
هنر و فرهنگ
کودکی از فاریاب تا تصویرگری به نام میمنگی مصور از افغانستان
پروفیسر غلام محمد میمنگی در سال ۱۲۵۲ هجری شمسی مطابق ۱۸۷۳ عیسوی در شهر میمنه در ولایت فاریاب افغانستان چشم به جهان گشود. وی تا سن ۷ سالگی در میمنه زندگی کرد و بعد از آن به امر امیر عبدالرحمن خان با خانواده اش به کابل منتقل و در گذر قاضی شهر کابل مسکن گزین گردید. پدرش عبدالباقی خان مینگ باشی، یکی از سران با نفوذِ قوم ازبک در منطقهٔ خود بود که از طرف امیر عبدالرحمن خان به جرم دوستی و همکاری با سردار محمد ایوب خان در قیام علیه امیر به کابل انتقال، محبوس و سپس به…
ادامهٔ این متن...
