-
زبان و ادبیات
شعری برای دو هزار سال بعد از عصر شاعر
شعری برای دو هزار سال بعد از عصر شاعر-نقبی به سوی نور
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
پایان یک آغاز
اقتباس از شمارهٔ چهارم مجلهٔ لمر، میزان سال ۱۴۰۰ ه ش، اکتوبر سال ۲۰۲۱م پیشگفتار: روز یکشنبه بیست و چهارم اسد سال ۱۴۰۰ هجری شمسی مصادف با پانزده هم اگست سال ۲۰۲۱م بود، که نظام جمهوری اسلامی افغانستان از صحنه رانده و حرکت طالبان و یاران شان در شهر ها و قریه جات افغانستان حضور نظامی یافتند. درین روز مثل روزهای نخست ماه ثور سال ۱۳۷۱ هجری شمسی(اپریل ۱۹۹۲م دور اول مجاهدین) و مثل پنجم میزان سال ۱۳۷۵ هجری شمسی (۲۶ سپتمبر سال ۱۹۹۶م تسلط نخست طالبان) شهر را خاموشی وحشتناکی فرا گرفته بود. هیچکس نمیدانست که چه آمدنی و…
ادامهٔ این متن... -
مقالات
نیازمندی به تدوین یک اندیشهٔ ملی و مترقی سیاسی در افغانستان
اقتباس از شمارهٔ چهارم مجلهٔ لمر، اکتوبر سال ۲۰۲۱م مقدمه: با کودتای ۲۶ سرطان سال ۱۳۵۲ هجری شمسی سردار محمد داوود خان، شیرازهٔ نظام سیاسی عنعنوی افغانستان که متکی به سیستم سلطنتی موروثی و به قانون اساسی بود برهم خورد. وطن ما موازنه سیاسی خود را ازدست داد، فضای صلح جایش را به لغزشهای دیکتاتور منشانهٔ شخصی و گرایشهای چپ وراست افراطی خالی کرد و زمینه برای پر و بال کشیدن گرایشهای سکتاریستی، قومپرستانه، جدایی طلبانه و تضادهای مذهبی فراهم گردید. متعاقباً با کودتای هفت ثور سال 1357هجری شمسی عمیق شدن اختلافات میان حزبی و گسترش شورشهای ضد دولتی سبب…
ادامهٔ این متن... -
پیام لمر ـ۲
اقتباس از شمارهٔ نخست مجلهٔ لمر، حمل سال۱۴۰۰هجری شمسی، مارچ سال ۲۰۲۱م آمد – آمد بهار است و فصل شگفتن ها… ولی سالهاست که تقویم ما در فصل خزان و انجماد زمستان گیر مانده است. دردا که زیباترین شاخه های درخت پرشگوفهٔ ما مثل برگ های خزانی ظالمانه و ناجوانمردانه ریختانده میشوند. عمریست، که درخت جوان ما میل شگفتن دارد، ولی تا شگوفهٔ از آن سر میزند تبر دست جلاد شاخه را گردن میزند. سالها هست که از درخت ما شگوفهٔ رنگین سرمیزند، شگوفهٔ درختی که آب نه بلکه از خون شگوفه های ریخته قد بلند کرده. سلسلهٔ گردن زدن…
ادامهٔ این متن... -
مقالات
خراسان هیچگاهی نام سابق افغانستان نبوده است!
هرگز در ساحۀ وسیع خراسان، اسم افغانستان موجود نبوده است درین اواخر محترم باری جهانی محقق و نویسنده و شاعر افغان از صفحۀ بینالمللی سیاست افغانستان از زبان « سید مخدوم رهین» نقل قول می نماید که گویا نامبرده تلاش داشته که « قهرمانی احمد شاه مسعود» را راه رفته به اثبات برساند. خـوانــندگان محترم، دریــن قسمت هــرآنچــه از جــانب «سید مخدوم رهین» بیان گشته باشد، بازهم همان آش هست و همان کاسه؛ درین زمینۀ برای شناخت واقعی این قهرمان پوشالی که بدبختانه جای پای خونین وعمیقی در تاریخ نیم قرن افغانستان عزیز بجا گذاشته است، بهتر است به سراغ…
ادامهٔ این متن... -
پیام لمر
۴-پیام لمر
اقتباس از شمارهٔ چهارم مجلهٔ لمر، میزان ۱۴۰۰ه ش، اکتوبر ۲۰۲۱م خاطره: من از دختران دور جنګ هستم، دختران آشنا با بوی باروت و تاریکی دود. گوش هایم با صدای نیم نفس قبل از اصابت راکت آشنایند و چشمانم با ثبت کردن حوادث چهار اطرافم بعد از انفجار آن. امروز یادی از طفولیتم را با شما شریک میسازم، یادی از قدیم های دور را. آن سالهایی را که من تازه از نوشتن “جمله” پا فراتر نهاده و مقاله مینوشتم. در آن سالها دو موضوعی که سر زبانها بود، موضوع جنگ بود و صلح! و محتوای اکثریت مقاله ها به یکی…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
طاق ظفر- حماسه ای در مرمر – تجسم اندیشهٔ آزادی خواهانهٔ شاه امان الله
ارزش ملی ومعنوی طاق ظفر پغمان واینکه چرا و چګونه این سمبول ارزشمند ملی و دیگر سمبول ها چون بت های بامیان، قصر دارالامان، موزیم ملی و … تخریب گردیدند: قرار مقولهٔ معروف، سه طریق نابود کردن یک ملت وتمدن وجود دارد: اول: نابودکردن ارزش های خانواده دوم: نابود کردن سیستم تعلیمی و تربیتی سوم: تخریب هویت ملی با از بین بردن سمبول ها و بی اعتبار کردن سرمشق ها، اندیشمندان متعهد و شخصیت های ملی و اجتماعی هدف اول با بی ارزش ساختن نقش ومقام زن برآورده میشود، تا حدی که زن و مادر بودن مایهٔ خجلت باشد نه…
ادامهٔ این متن... -
زبان و ادبیات
سخنی از پاولو کوهیلو
Pawlo Cohelo پاولو کوهیلو شاعر، درامه نویس، ممثل ژورنالیست و نویسندهٔ شهیر برازیلیست که بتاریخ ۲۴ اگست ۱۹۴۷م در شهر رودی جینیروی برازیل دیده به جهان گشود. وی بارها بعد از اینکه توسط والدین اش به شفاخانهٔ امراض روانی بستری میشد فرار کرده است. تا بلاخره به سن بیست ساله گی از آنجا مرخص گردید. پاولو به تقاضای پدر و مادر شامل پوهنځی قانون (Law School) شد ولی بعد از یکسال تحصیل را هم ترک نموده به مواد مخدره رو آورد و به سفر آغاز کرد. وی به ممالک مختلف امریکای جنوبی، امریکای شمالی و اروپایی یکی پی دیگر سفر…
ادامهٔ این متن... -
زبان و ادبیات
گفتگوی لئو تولستوی با یک زن
Lev Nikolayevich Tolstoy لئو تولستوی (Lev Nikolayevich Tolstoy) لئو تولستوی (Lev Nikolayevich Tolstoy) نویسندهٔ شهیر روس بتاریخ نهم سپتمبر سال ۱۸۲۸م در جنوب شهر توله (Tula) در ۲۰۰ کیلومتری جنوب شهر ماسکو در یک خانوادهٔ اشرافی زاده شد. وی مادرش را در دو سالگی و پدرش را در نه سالگی از دست داد و پس از آن سرپرست او عمهاش تاتیانا بود. او در سال ۱۸۴۴م در رشتهٔ زبانهای شرقی در پوهنتون قازان ثبت نام نمود، وی بعد از سه سال تحصیل در آن به رشتهٔ حقوق تغیر مسلک داد تا با کسب دانش وکالت به زندگی نابسامان ۳۵۰ نفر دهقان روزمزد، که…
ادامهٔ این متن... -
زبان و ادبیات
دودیزوال يا نيم ولسي شعر د ولسي او نوي ازاد شعر پر وړاندې ،پوهاند ډاکتر مجاور احمد زیار
نوی ليکدود: ښول، ښونه، ښونځی، ښونکی، کېښودل، پرېښول، روسته، دويم، درېيم لمړی، کوشنی، يوازنی، يوازنۍ، پېنځه، پېنځلس، پېنځوس، پېنځه سوه، پېنځسوی، وربل، وربوی، وربشې!وږه، وسمهال، وسترمهال،… بې الفه کره راځي لار اولياره په يوه مانا دي وو( بود)، ول (بودند…) د هرې دودیالۍ(مهذبې) ټولنې ادب ترهرڅه مخکې پر ګړني او لیکنې ادب وېشنه مومي. ګړنی (شفاهي)، ولسي یا وګړنی(فولکلوري) ادب د هرې ټولنې په هماغه لومړنیو بشپړتیايي پړاوونو پورې اړه لري چې لیک یې لا نه درلود. خو داسې استعدادونه پکې پيدا کېدل چې دغه ژبنی هنر وزېږوي او د نثر یا نظم په بڼه یې یو بل ته خوله…
ادامهٔ این متن...
