-
ساینس و طبابت
تغذیهٔ طفل توسط شیر مادر
چطور طفل را باید شیر داد ؟ هر زنده جانی برای بقای حیات نیاز به مواد غذایی دارد، تا با استفاده از آن نشوونما نموده وبه زندگی خویش ادامه دهد. طفلی که بدنیا میآید نیز ازین امر مستثنی نیست، چون نظام خداوندی طوری شکل گرفته است که بعضاً ما انسانها از درک آن نیزعاجز هستیم. بطورمثال تغذیه طفل نوزادی را تصور نمایم که نه قادر به حرف زدن است و نه هم توانایی انجام کاری را دارد تا برای خود غذای مورد ضرورت اش را تهیه نماید. اما این خالق هستی است، که تغذیه طفل را بوسیله پستان مادر قبل…
ادامهٔ این متن... -
ساینس و طبابت
اندېښنه يا وسواس، عوامل او مخنیوی یې
آيا کله داسې شوي دي چې د لمانځه نيت مو سم تړلی وي خو بار بار سلام ګرځوئ او له سره نیت تړئ؟ آیا کله داسې شوي دي چې په لمانځه کې يوه کلمه څو څو ځله تکرار کړۍ؟ آيا کله داسې شوي دي چې د شپې له خوا مو د کور دروازه بنده کړي وي؛ خو بيا مو هم په کراتو لیدلي وي چې خلاصه خو نده پاتې؟ آیا کله داسې شوي دي چې لاسونه مو وینځلي وي خو د بل جسم سره د معمولي تماس په نتيجه کې یې بيا بيا وینځۍ؟ که چيرته داسې نښې نښانې لرئ…
ادامهٔ این متن... -
ساینس و طبابت
بقلم طبیب – چربی بلند خون
چربی بلند خون یا (Hyperlipidemia) چیست؟ چربی بلند خون شامل سویه بلند کولسترول (Hypercholesterolemia) و ترایگلسراید بلند یا (Hypertriglyceridemia)است. کولسترول یک نوع چربی است که در خون هر شخص وجود دارد. این مادهٔ حیاتی برای ساختمان غشای حجروی، فعالیت نارمل مغز، تولید هورمون ها به شمول هومونهای جنسی، کنترول حرارت، ساختن صفرا در جگر غرض هضم و جذب مواد شحمی، ذخیره ویتامین های اساسی و غیره ضروری است. مشکل زمانی بوجود میآید که مقدار کولسترول بسیار بلند باشد. به هر پیمانه که سویه کولسترول بلند باشد به همان اندازه خطر حمله قلبی، سکته مغزی و مشکلات قلبی وعایی بلند میرود.…
ادامهٔ این متن... -
چهره ها
متین عثمانی و طنین دلانگیز صدایش
پیغله مو ملاله ده ځوان مو خوشحال خان دی امروز صحبت از متین است، متین عثمانی! متینی که مثل نامش، شخصیت اش هم آرام و متین است. متینی که صدای دلانگیز اش نعرهٔ “پیغله مو ملاله ده – ځوان مو خوشحال خان دی!” را در آسمان آبی وطن بلند کرد و با این ترنم اش یکی از بهترین آهنگهای میهنی را بنام خود ضرب زد. متین چهار ساله بود که با فامیل اش وطن را به قصد زنده ماندن ترک کرد. ماجرای بیوطنی وی از هند آغاز شد و در سرزمین شاهی هالند ادامه یافت. ترنم به زبان هندی از…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
جنگ میوند
قسمت دوم- با اقتباس از شمارهٔ سوم مجلهٔ لمر سرطان ۱۴۰۰ه ش/جون۲۰۲۱م مقدمات لشکر کشی انگلیس به افغانستان: “جنرال ستالیتوف” بجای خود “کرنیل راسگاناف” Colonel Rosgonoff را بحیث رئیس هیأت در کابل گذاشت و خود با چنان سرعت به صوب ترکستان حرکت نمود (۲۴ آگست) که فاصلۀ دو ماه را در بیست و سه روز طی و بتاریخ ۱۶ سپتامبر به تاشکند رسید. رسیدن “ستالیتوف” به کابل نه تنها که خوابهای “لارد لیتن” را در قسمت تطبیق “پالیسی جلو” نقش بر آب نمود بلکه غرور وی را نیز شدیداً جریحه دار ساخت. “لارد لیتن” تلگرام عاجل به وزیر دولت هندوستان…
ادامهٔ این متن... -
چهره ها
دمی با نعیم عطارد، شاعر، نویسنده و فعال اجتماعی
با اقتباس از شمارهٔ سوم مجلهٔ لمر، سرطان ۱۴۰۰ ه ش، جون ۲۰۲۱م در تابستان داغ سال ۱۳۶۳هجری شمسی در شهر مهترلام ولایت لغمان، خداوند بزرگوار بر خانوادهٔ قضاوتپوه عبدالمقیم عطارد نعمتی را ارزانی نمود که وی را محمد نعیم نامیدند. کی میدانست که روزی تلاوت قرآن به طنین دلانگیز صدایش توجه هر صاحب ایمان را، حسن خط زیبایش توجه هر خوانندهٔ افغان را و طبع شعری روان اش هر علاقمند شعر را بخود جلب خواهد کرد؟ محمد نعیم عطارد دور تعلیمات ابتدایی را در شهر کابل فرا گرفت و بعد از فراغت از لیسهٔ عالی سیدال ناصری به فراگیری…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
پسمنظر مخالف با زبان دری
بحثی در مورد «جوامع فارسی شده» (Persiantaed Societies) درحالیکه زبان در نزد اکثر مردم جهان چیزی بیش ازوسیلهٔ افهام و تفهیم نیست، درکشورما افغانستان نیزهر دو اصطلاح دری و فارسی بدون تعصب و تبعیض مروج بوده، وهردو اصطلاح درصحبت های روزانه بشکل مترادف استعمال میگردد، برخی بنابرعادت زبان محاوری خود را فارسی میگویند، بعضی اصطلاح دری را ترجیح میدهند وعده ای هم اصطلاح فارسی دری را بکارمیبرند، لیکن ازآنجائیکه درین اواخرعده ای نویسندگان نظر به هر دلیل و انگیزه ای که برایشان مؤجه است، بحثهای داغی را در مورد اصالت زبان فارسی وعدم شناخت زبان «دری» منحیث یک زبان مستقل…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
خراسان هیچگاهی نام سابق افغانستان نبوده است ( با اضافات ضروری)
بتاریخ هفتم ماه سپتمبرسال جاري، سیدمخدوم رهین با مسوول صفحه بین المللی سیاست افغانستان، محترم ضرابی مصاحبه ای داشت، که قسمت اولی آن در باره ثابت ساختن قهرمانی و وطنپرستی احمدشاه مسعود و موضوع دوم آن درباره کلمه خراسان بود، که بقول رهین نام سابقه افغانستان و یک کلمه پرافتخاری بوده است. اینجانب با موضوع اولی او، که بیشتر از سی سال مورد بحث افغانها بوده چندان سروکاری ندارم؛ ولی با موضوع دومی آن که طبق ادعای آقای رهین « خراسان یک منطقه ای بوده که از آمو تا سرحد هندوستان امتداد داشته است و دراین منطقه وسیع هرکسی و…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
آریانای باستان
حدود بیش از بیست سال قبل یک سمپوزیم ایران شناسان در شهر سدنی در آسترالیا دایر شده بود که درآن برعلاوهٔ ایران شناسان اروپایی، امریکایی و ایرانی، دو استاد افغان، داکتر روان فرهادی و پوهاند احمد جاوید، نیز اشتراک کرده بودند. در این سمپوزیوم ایرانیها و این دو استاد افغان، بالای استفاده از اصطلاح نامأنوس «ایران بزرگ» به عوض اسم «آریانا» در اشاره به اسم سرزمینهای عصر عتیق تاریخ افغانستان تأکید میکردند که در جریان سمپوزیوم طرف انتقاد یک تعداد افغانهای حاضر قرار گرفت.i تعدادی هم از موجودیت تاریخی سرزمینی بنام آریانا انکار میکنند. آریانا انتیکا “Ariana Antiqua” ( یا…
ادامهٔ این متن... -
هنر و فرهنگ
د کابل ولایت پیژندنه
زموږ ګران هیواد افغانستان یو تاریخي او لرغونی هیواد دی، چې د جغرافیوي او ستراتېژیک موقعیت، د طبیعي مناظرو، د حماسي او فرهنګي کارنامو، د سرشاروخزانو، شتمنیو او زیرمو له پلوه په سیمه او آسیا کې خپل ځانګړی ځای او له ویاړ څخه ډک تاریخ لري. کابل هغه پېژندل شوی ولایت دی، چې د پخوانیوتاریخي مدارکو او اسنادو پر بنسټ د افغانستان زړه او افغانستان د ایشیا زړه، د جغرافیوي موقعیت او ستراتیژیک له پلوه په سیمه او اسیا کې د تاریخي ، سیاسي، اقتصادي، تجارتي، کلتوري او فرهنګي برخو کې د پام وړ، مهم او با ارزښت اهمیت لري…
ادامهٔ این متن...
