-
پیام لمر
۴-پیام لمر
اقتباس از شمارهٔ چهارم مجلهٔ لمر، میزان ۱۴۰۰ه ش، اکتوبر ۲۰۲۱م خاطره: من از دختران دور جنګ هستم، دختران آشنا با بوی باروت و تاریکی دود. گوش هایم با صدای نیم نفس قبل از اصابت راکت آشنایند و چشمانم با ثبت کردن حوادث چهار اطرافم بعد از انفجار آن. امروز یادی از طفولیتم را با شما شریک میسازم، یادی از قدیم های دور را. آن سالهایی را که من تازه از نوشتن “جمله” پا فراتر نهاده و مقاله مینوشتم. در آن سالها دو موضوعی که سر زبانها بود، موضوع جنگ بود و صلح! و محتوای اکثریت مقاله ها به یکی…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
طاق ظفر- حماسه ای در مرمر – تجسم اندیشهٔ آزادی خواهانهٔ شاه امان الله
ارزش ملی ومعنوی طاق ظفر پغمان واینکه چرا و چګونه این سمبول ارزشمند ملی و دیگر سمبول ها چون بت های بامیان، قصر دارالامان، موزیم ملی و … تخریب گردیدند: قرار مقولهٔ معروف، سه طریق نابود کردن یک ملت وتمدن وجود دارد: اول: نابودکردن ارزش های خانواده دوم: نابود کردن سیستم تعلیمی و تربیتی سوم: تخریب هویت ملی با از بین بردن سمبول ها و بی اعتبار کردن سرمشق ها، اندیشمندان متعهد و شخصیت های ملی و اجتماعی هدف اول با بی ارزش ساختن نقش ومقام زن برآورده میشود، تا حدی که زن و مادر بودن مایهٔ خجلت باشد نه…
ادامهٔ این متن... -
زبان و ادبیات
سخنی از پاولو کوهیلو
Pawlo Cohelo پاولو کوهیلو شاعر، درامه نویس، ممثل ژورنالیست و نویسندهٔ شهیر برازیلیست که بتاریخ ۲۴ اگست ۱۹۴۷م در شهر رودی جینیروی برازیل دیده به جهان گشود. وی بارها بعد از اینکه توسط والدین اش به شفاخانهٔ امراض روانی بستری میشد فرار کرده است. تا بلاخره به سن بیست ساله گی از آنجا مرخص گردید. پاولو به تقاضای پدر و مادر شامل پوهنځی قانون (Law School) شد ولی بعد از یکسال تحصیل را هم ترک نموده به مواد مخدره رو آورد و به سفر آغاز کرد. وی به ممالک مختلف امریکای جنوبی، امریکای شمالی و اروپایی یکی پی دیگر سفر…
ادامهٔ این متن... -
زبان و ادبیات
گفتگوی لئو تولستوی با یک زن
Lev Nikolayevich Tolstoy لئو تولستوی (Lev Nikolayevich Tolstoy) لئو تولستوی (Lev Nikolayevich Tolstoy) نویسندهٔ شهیر روس بتاریخ نهم سپتمبر سال ۱۸۲۸م در جنوب شهر توله (Tula) در ۲۰۰ کیلومتری جنوب شهر ماسکو در یک خانوادهٔ اشرافی زاده شد. وی مادرش را در دو سالگی و پدرش را در نه سالگی از دست داد و پس از آن سرپرست او عمهاش تاتیانا بود. او در سال ۱۸۴۴م در رشتهٔ زبانهای شرقی در پوهنتون قازان ثبت نام نمود، وی بعد از سه سال تحصیل در آن به رشتهٔ حقوق تغیر مسلک داد تا با کسب دانش وکالت به زندگی نابسامان ۳۵۰ نفر دهقان روزمزد، که…
ادامهٔ این متن... -
زبان و ادبیات
دودیزوال يا نيم ولسي شعر د ولسي او نوي ازاد شعر پر وړاندې ،پوهاند ډاکتر مجاور احمد زیار
نوی ليکدود: ښول، ښونه، ښونځی، ښونکی، کېښودل، پرېښول، روسته، دويم، درېيم لمړی، کوشنی، يوازنی، يوازنۍ، پېنځه، پېنځلس، پېنځوس، پېنځه سوه، پېنځسوی، وربل، وربوی، وربشې!وږه، وسمهال، وسترمهال،… بې الفه کره راځي لار اولياره په يوه مانا دي وو( بود)، ول (بودند…) د هرې دودیالۍ(مهذبې) ټولنې ادب ترهرڅه مخکې پر ګړني او لیکنې ادب وېشنه مومي. ګړنی (شفاهي)، ولسي یا وګړنی(فولکلوري) ادب د هرې ټولنې په هماغه لومړنیو بشپړتیايي پړاوونو پورې اړه لري چې لیک یې لا نه درلود. خو داسې استعدادونه پکې پيدا کېدل چې دغه ژبنی هنر وزېږوي او د نثر یا نظم په بڼه یې یو بل ته خوله…
ادامهٔ این متن... -
ساینس و طبابت
تغذیهٔ طفل توسط شیر مادر
چطور طفل را باید شیر داد ؟ هر زنده جانی برای بقای حیات نیاز به مواد غذایی دارد، تا با استفاده از آن نشوونما نموده وبه زندگی خویش ادامه دهد. طفلی که بدنیا میآید نیز ازین امر مستثنی نیست، چون نظام خداوندی طوری شکل گرفته است که بعضاً ما انسانها از درک آن نیزعاجز هستیم. بطورمثال تغذیه طفل نوزادی را تصور نمایم که نه قادر به حرف زدن است و نه هم توانایی انجام کاری را دارد تا برای خود غذای مورد ضرورت اش را تهیه نماید. اما این خالق هستی است، که تغذیه طفل را بوسیله پستان مادر قبل…
ادامهٔ این متن... -
ساینس و طبابت
اندېښنه يا وسواس، عوامل او مخنیوی یې
آيا کله داسې شوي دي چې د لمانځه نيت مو سم تړلی وي خو بار بار سلام ګرځوئ او له سره نیت تړئ؟ آیا کله داسې شوي دي چې په لمانځه کې يوه کلمه څو څو ځله تکرار کړۍ؟ آيا کله داسې شوي دي چې د شپې له خوا مو د کور دروازه بنده کړي وي؛ خو بيا مو هم په کراتو لیدلي وي چې خلاصه خو نده پاتې؟ آیا کله داسې شوي دي چې لاسونه مو وینځلي وي خو د بل جسم سره د معمولي تماس په نتيجه کې یې بيا بيا وینځۍ؟ که چيرته داسې نښې نښانې لرئ…
ادامهٔ این متن... -
ساینس و طبابت
بقلم طبیب – چربی بلند خون
چربی بلند خون یا (Hyperlipidemia) چیست؟ چربی بلند خون شامل سویه بلند کولسترول (Hypercholesterolemia) و ترایگلسراید بلند یا (Hypertriglyceridemia)است. کولسترول یک نوع چربی است که در خون هر شخص وجود دارد. این مادهٔ حیاتی برای ساختمان غشای حجروی، فعالیت نارمل مغز، تولید هورمون ها به شمول هومونهای جنسی، کنترول حرارت، ساختن صفرا در جگر غرض هضم و جذب مواد شحمی، ذخیره ویتامین های اساسی و غیره ضروری است. مشکل زمانی بوجود میآید که مقدار کولسترول بسیار بلند باشد. به هر پیمانه که سویه کولسترول بلند باشد به همان اندازه خطر حمله قلبی، سکته مغزی و مشکلات قلبی وعایی بلند میرود.…
ادامهٔ این متن... -
چهره ها
متین عثمانی و طنین دلانگیز صدایش
پیغله مو ملاله ده ځوان مو خوشحال خان دی امروز صحبت از متین است، متین عثمانی! متینی که مثل نامش، شخصیت اش هم آرام و متین است. متینی که صدای دلانگیز اش نعرهٔ “پیغله مو ملاله ده – ځوان مو خوشحال خان دی!” را در آسمان آبی وطن بلند کرد و با این ترنم اش یکی از بهترین آهنگهای میهنی را بنام خود ضرب زد. متین چهار ساله بود که با فامیل اش وطن را به قصد زنده ماندن ترک کرد. ماجرای بیوطنی وی از هند آغاز شد و در سرزمین شاهی هالند ادامه یافت. ترنم به زبان هندی از…
ادامهٔ این متن... -
سیاست و تاریخ
جنگ میوند
قسمت دوم- با اقتباس از شمارهٔ سوم مجلهٔ لمر سرطان ۱۴۰۰ه ش/جون۲۰۲۱م مقدمات لشکر کشی انگلیس به افغانستان: “جنرال ستالیتوف” بجای خود “کرنیل راسگاناف” Colonel Rosgonoff را بحیث رئیس هیأت در کابل گذاشت و خود با چنان سرعت به صوب ترکستان حرکت نمود (۲۴ آگست) که فاصلۀ دو ماه را در بیست و سه روز طی و بتاریخ ۱۶ سپتامبر به تاشکند رسید. رسیدن “ستالیتوف” به کابل نه تنها که خوابهای “لارد لیتن” را در قسمت تطبیق “پالیسی جلو” نقش بر آب نمود بلکه غرور وی را نیز شدیداً جریحه دار ساخت. “لارد لیتن” تلگرام عاجل به وزیر دولت هندوستان…
ادامهٔ این متن...
