مقالات
-
ببین تفاوت ره کز کجاست تا به کجا!
تأسیس اولین پوهنتون دنیا توسط یک زن مسلمان در قرن نهم میلادی … و محرومیت زن مسلمان از حق تحصیل در قرن بیست و یکم میلادی آیا میدانید که اولین پوهنتون جهان بشکل معاصر آن توسط یک زن مسلمان بنیاد نهاده شده است؟ القرویین، قدیمی ترین پوهنتون دنیا که از بدو تأسیس تا امروز فعال است و درجه تحصیلی تفویض میکند، در سال ۸۵۹ میلادی توسط یک زن مسلمان بنام فاطمه الفهری بینانگذاری شد. خلاف تصور معمول قدیمی ترین پوهنتون دنیا در اروپا نه، بلکه در شهر فز (Fez) مراکش است، که توسط یک زن مسلمان، بیش از دو قرن…
-
عوامل عمدهٔ سقوط دولت افغانستان بدست طالبان
درین بحث روی پنج عامل اصلی پیروزی دوبارهٔ طالبان در افغانستان تمرکز نموده و به توضیح ابعاد و وسعت آن میپردازیم. این پنج عاملی که مکمل همدیگر اند عبارت اند از: اول: اشتباهات امریکاییان در تشکیل و سوق و ادارهٔ اردوی ملی افغانستان دوم: موجودیت فساد گسترده در افغانستان و در اردوی ملی سوم: تغییرو تبدیل در اولیتهای سیاسی و استراتیژیکی امریکا چهارم: ضعف رهبری دولت افغانستان و نقش امریکا در آن پنجم: عامل پاکستان حوادث چگونه واقع شدند؟ درست چهار ماه از سقوط دولت افغانستان بدست طالبان میګذرد. در مدت ۱۳ روز، طالبان مراکز ولایات را در سراسر کشور…
-
پیام لمر
شمارهٔ پنجم مجلهٔ لمر - د لمر د مجلې پنځمه ګڼه
-
قصر شاهی بی نظیر و با شکوه دارالا ما ن
ملالی موسی نظام کار ساختمان قصر نهایت زیبا و با شکوه دارالامان همانطوریکه از اسم آن استنباط میگردد در عصر مترقی اعلیحضرت شاه امان الله تهداب گزاری گردید، طوریکه شاه ترقی خواه این بنای بینظیر را به منظور انکشاف شهر نو کابل در آن منطقه که عبارت از حوالی «چهار دهی» باشد در سال ۱۹۲۰ میلادی – ۱۲۹۹ هجری شمسی آغاز نمود. نقشهٔ این شهر جدید همچنان از جانب مهندسین فرانسوی زیر کار قرار گرفت که در همان زمان صد ها جریب زمین را احتواء می نمود. خود بنای قصر ذریعۀ سرمهندس ماهر آلمانی به نام«والتر هارتن» طرح گردید و…
-
نیازمندی به تدوین یک اندیشهٔ ملی و مترقی سیاسی در افغانستان
اقتباس از شمارهٔ چهارم مجلهٔ لمر، اکتوبر سال ۲۰۲۱م مقدمه: با کودتای ۲۶ سرطان سال ۱۳۵۲ هجری شمسی سردار محمد داوود خان، شیرازهٔ نظام سیاسی عنعنوی افغانستان که متکی به سیستم سلطنتی موروثی و به قانون اساسی بود برهم خورد. وطن ما موازنه سیاسی خود را ازدست داد، فضای صلح جایش را به لغزشهای دیکتاتور منشانهٔ شخصی و گرایشهای چپ وراست افراطی خالی کرد و زمینه برای پر و بال کشیدن گرایشهای سکتاریستی، قومپرستانه، جدایی طلبانه و تضادهای مذهبی فراهم گردید. متعاقباً با کودتای هفت ثور سال 1357هجری شمسی عمیق شدن اختلافات میان حزبی و گسترش شورشهای ضد دولتی سبب…
-
خراسان هیچگاهی نام سابق افغانستان نبوده است!
هرگز در ساحۀ وسیع خراسان، اسم افغانستان موجود نبوده است درین اواخر محترم باری جهانی محقق و نویسنده و شاعر افغان از صفحۀ بینالمللی سیاست افغانستان از زبان « سید مخدوم رهین» نقل قول می نماید که گویا نامبرده تلاش داشته که « قهرمانی احمد شاه مسعود» را راه رفته به اثبات برساند. خـوانــندگان محترم، دریــن قسمت هــرآنچــه از جــانب «سید مخدوم رهین» بیان گشته باشد، بازهم همان آش هست و همان کاسه؛ درین زمینۀ برای شناخت واقعی این قهرمان پوشالی که بدبختانه جای پای خونین وعمیقی در تاریخ نیم قرن افغانستان عزیز بجا گذاشته است، بهتر است به سراغ…
-
پسمنظر مخالف با زبان دری
بحثی در مورد «جوامع فارسی شده» (Persiantaed Societies) درحالیکه زبان در نزد اکثر مردم جهان چیزی بیش ازوسیلهٔ افهام و تفهیم نیست، درکشورما افغانستان نیزهر دو اصطلاح دری و فارسی بدون تعصب و تبعیض مروج بوده، وهردو اصطلاح درصحبت های روزانه بشکل مترادف استعمال میگردد، برخی بنابرعادت زبان محاوری خود را فارسی میگویند، بعضی اصطلاح دری را ترجیح میدهند وعده ای هم اصطلاح فارسی دری را بکارمیبرند، لیکن ازآنجائیکه درین اواخرعده ای نویسندگان نظر به هر دلیل و انگیزه ای که برایشان مؤجه است، بحثهای داغی را در مورد اصالت زبان فارسی وعدم شناخت زبان «دری» منحیث یک زبان مستقل…
-
افغانستان او د کاسا ۱۰۰۰ پروژه
محمدآصف ننګ د اقتصاد خپرندوی مشر پکتیکا، افغانستان پېلامه: د صنعتي پرمختګ او تکنولوژیکي بدلون لپاره د پانګې (سرمایه) په شان یو له عمده عناصرو انرژي ده، چې د پانګې او ژوند د تحرک لپاره یې ارزښت لازیات شوی او مخ پر زیاتیدو ده. په اوسنۍ معاصرې نړۍ کې، تر پاکو اوبو وروسته، د بشریت تر ټولو لوی معضل د انرژۍ د کمښت مسئله ده. د انرژۍ د کمښت بحران دومره پراخه او همه ګیره ده چې عیناً د خوراک تأمین په شان د بشر د نیازمندیو په سلسله کې دریمه اساسي اړتیا ده چې تقریباً د صنعتي سکتور تر…
-
خانم محبوبه سراج و جایزه صلح نوبل
بعد از ماه ها غور و رأی زنی، بالاخره روز گذشته “کمیتۀ نوبل ناروی” خانم “نرگس محمدی” از کشور ایران را برندۀ ” جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۳” اعلان نمود. در قدم نخست جا دارد تا دریافت جائزۀ صلح نوبل را به خانم “نرگس محمدی” از ته دل تبریک و تهنیت عرض نمایم. خانم “نرگس محمدی” از فعالان حقوق بشر ایران میباشد که بیش از دو دهه در راستای دفاع و ترویج حقوق بشر فعالیتهای خسته گی ناپذیری را انجام داده است. متأسفانه خانم “نرگس محمدی” در حالی ” جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۳” را دریافت میکند که خود در…
-
د ارګ د ودانیو د معماري سبک او ځانګړتیاوې
امیر عبدالرحمن خان له پاچا کېدو له مخه یوه موده په مرکزي آسیا کې ژوند وکړ او د هغه ځای ودانۍ یې خوښېدې. ده د مرکزي آسیا په سبک د ودانیو او ماڼیو له جوړولو سره علاقه لرله. کله چې پاچا شو او د ارګ جوړولو پرېکړه یې وکړه، نو خپل هغه شوق یې پکې په پام کې ونیو. امیرعبدالرحمن خان غوښتل چې د ارګ او په نورو ځایونو کې، د ده د اوسېدو ودانۍ لکه د منځنۍ آسیا د هغه وخت ځینې شاهي ودانۍ ښکلې منظره ولري، په منځ کې یې لویې لویې ستنې ولاړې وي او دېوالونه او…
